Ditët e fundit, doli nga shtypi raporti "Ballkan Monitor 2008 - Insights and Perceptions: Voice of Ballkans", një botim i GALLUP, bazuar në një vrojtim me mbi 1000 intervista të kryera në secilin vend të rajonit tonë gjatë periudhës Shtator-Tetor 2008. Pyetjet kryesore, të adresuara kryesisht në kontekst ekonomik, kishin të bënin me vlerësimin që qytetarët kanë mbi gjendjen e tyre ekonomike dhe standardet e jetesës, zhvillimin, vendet fqinje, besimin publik ndaj institucioneve në secilin vend, perceptimin e tyre mbi mundësitë e punësimit brenda vendit, etj. Siç dihet, deri tani, të gjitha vendet ballkanike kanë nënshkruar marrëveshjet e Stabilizm-Asociimit në BE (përveç Kosovës), gjë që ka nxitur studiuesit të adresojnë edhe një numër pyetjesh në lidhje me procesin e integrimit Europian të vendeve ballkanike dhe mbështetjen e qytetarëve të secilit vend ndaj këtij procesi.

Për shkak te besueshmërisë së njohur të agjencisë që ka publikuar dokumentin në fjalë, mendoj se ja vlen të sillen disa nga gjetjet kryesore të raportit për Shqipërinë. Kështu, që në fillim të bie në sy konstatimi thelbësor i qytetarëve shqiptarë të intervistuar, të cilët janë mjaft mbështetës ndaj procesit të integrimit europian, por të gatshëm "për të lënë vendin". Shumica e tyre besojnë se Shqipëria do të mirëpritet nga BE për të qenë anëtare i këtij bashkimi - 83%, pra besojnë se anëtarësimi në BE do të jetë në të mirën e Shqipërisë.

Duke vlerësuar gjendjen ekonomike të vendit- 7, në 10 qytetarë shqiptarë të intervistuar, deklarojnë se ajo është "e keqe". Në nivel rajonal, gjendjen e ekonomisë së vendit të vet si "jo të mirë", e deklarojnë qytetarët e Bosnje - Hercegovinës (9, në 10 të intervistuar); në Kroaci dhe në Serbi 8, në 10 vetë, dhe në Kosovë 2/3 e të intervistuarve deklarojnë të njëjtin perceptim mbi gjendjen e ekonomisë së vendit të tyre.

Korrupsioni dhe ryshfeti për zyrtarët qeveritarë dhe nëpunësit civilë në Shqipëri, raportohen si fenomene të shtrira gjerësisht dhe nga me të lartat në të gjithë rajonin (1/3 e të intervistuarve deklarojnë se kanë paguar nën dorë të paktën njëherë gjatë vitit të shkuar). Ky tregues, në nivel rajonal është 1, në 10 qytetarë të intervistuar. Sado relativ të jetë ky tregues, ai dëshmon se nuk është arritur objektivi qeveritar mbi "tolerancën zero" në "luftën kundër korrupsionit".

Sa i takon besimit të publikut ndaj qeverisë aktuale shqiptare, nga vrojtimi i GALLUP-it rezulton se 29% e qytetarëve të intervistuar besojnë se kabineti po bën përpjekje për të luftuar krimin e organizuar. Në nivel rajonal, besimi i publikut ndaj institucioneve kombëtare është i nivelit nga i ulët, në mesatar dhe vetëm Kisha, ashtu si dhe organizatat e tjera fetare, gëzon besimin më të lartë të qytetarëve të vendit. Është interesante të theksohet se në rastin e Shqipërisë, por edhe të Kosovës, besimi ndaj NATO-s është edhe më i lartë se ndaj fesë.

Në lidhje me mobilitetin apo lëvizshmërinë e popullsisë shqiptare, vrojtimi tregon se 2/5 e familjeve shqiptare kanë një pjesëtar të tyre që punon ose që studion jashtë vendit. Dmth, konfirmohet vartësia e dukshme e ekonomisë sonë kombëtare nga prurjet e emigracionit, e bashkë me të dhe rreziqet e mëdha qe kërcënojnë ekonominë tonë kombëtare nga kriza ekonomike botërore, që po troket.

Ndërsa më shumë se 1/3 e shqiptarëve të intervistuar, deklarojnë se ata dëshirojnë të largohen nga vendi i tyre drejt perëndimit. Ky tregues është edhe më i lartë së në Kosovë (përkatësisht 69% dhe 66%) dhe më shumë se tre herë më i lartë se në vendet e tjera të rajonit (afërsisht 20% e qytetarëve të këtyre vendeve – përveç Kroacisë (7%) deklarojnë se dëshirojnë te largohen nga vendi në kërkim të një jetë me të mirë jashtë tij.



(Burimi: fq. 19 e Raportit, në website: http://www.balkan-monitor.eu )



Nga këto të dhëna, shihet qartë se renditja e partive politike në vendin e fundit, sa i takon besimit politik, (vetëm 1, në 4 shqiptarë beson në to), ka shërbyer si një nxitje shumë e fuqishme në marrëdhëniet e PD dhe PS, marrëdhënie të cilat i kanë dhënë vendit pamjen e një bashkë-qeverisjeje të dyshimtë, që rrezikon vetë fatet e demokracisë së vendit.



Ndërsa debatohej këto ditë për Kodin zgjedhor, mjafton ky vrojtim i ditëve të fundit i GALLUP-it për të kuptuar se humbja e besimit publik ndaj politikës në tërësi, ishte dhe mbetet baza më e fuqishme e bashkëpunimit të dy partive kryesore politike për të kuptuar orientimin që ka marrë qeverisja e vendit: mbrojtjen me çdo çmim të interesave ekonomike të elitës politike në pushtet dhe në opozitë, të pasuruar me pasuritë publike, taksat e qytetarëve, fondet e donatoreve, etj. Është e kuptueshme që në këto kushte, në rrezik është demokracia e vendit dhe jetesa e qytetareve shqiptarë. Këta të fundit, janë në dilemën e dhimbshme: Besim te Europa dhe rendje drejt saj, duke braktisur "nga sytë këmbët" Shqipërinë …



E Merkure, 19 Nentor 2008